Chó bị nôn – nguyên nhân, dấu hiệu nguy hiểm và cách sơ cứu đúng

Bệnh Viện Thú Y PetCare

Tư vấn chuyên môn: BS. Nguyễn Việt Vương – Bệnh viện Thú y Petcare

Chó bị nôn một lần, sau đó vẫn ăn uống, chơi bình thường thì thường chưa đáng lo, chủ nuôi có thể theo dõi tại nhà. Nhưng nếu chó nôn từ 2 lần trở lên trong ngày, nôn kéo dài quá 24 giờ, nôn ra máu hoặc kèm mệt lả, bỏ ăn, thì cần đưa đi khám ngay. Bài viết giúp chủ nuôi phân biệt hai trường hợp này và biết cách sơ cứu đúng.

Nôn và trớ: hai hiện tượng khác nhau

Trước khi xử lý, chủ nuôi nên quan sát kỹ vì bác sĩ sẽ hỏi điều này đầu tiên.

1.Cách xảy ra: 

  • Nôn: Chó co bụng mạnh, rướn người, chảy dãi trước khi nôn.
  • Trớ (oẹ thức ăn ra): Thức ăn trào ra nhẹ nhàng, không co bụng.

2.Thức ăn:

  • Nôn: Đã tiêu một phần, có thể lẫn dịch vàng
  • Trớ (oẹ thức ăn ra): Còn nguyên hạt, thường có hình ống.

3.Thời điểm:

  • Nôn: Bất kỳ lúc nào
  • Trớ (oẹ thức ăn ra): Thường ngay sau khi ăn

4.Gợi ý vấn đề:

  • Nôn: Dạ dày, ruột hoặc bệnh toàn thân
  • Trớ (oẹ thức ăn ra): Thực quản

Chó nôn ra gì nói lên điều gì?

  • Bọt trắng: thường do dạ dày rỗng, kích ứng nhẹ, hoặc ho mạnh. Nếu kèm bụng chướng và nôn khan liên tục thì là cấp cứu (xem bên dưới).
  • Dịch vàng (dịch mật): hay gặp khi chó nhịn đói lâu, nôn vào sáng sớm. Lặp lại nhiều ngày thì nên đi khám.
  • Thức ăn chưa tiêu: ăn quá nhanh, ăn quá no, đổi thức ăn đột ngột.
  • Có cỏ: chó ăn cỏ khi khó chịu bụng; thỉnh thoảng thì bình thường, thường xuyên thì cần kiểm tra.
  • Có máu đỏ hoặc màu bã cà phê: chảy máu đường tiêu hóa. Đi khám ngay.
  • Có dị vật (xương, đồ chơi, vải, túi nilon): nguy cơ tắc ruột. Đi khám ngay.

Nguyên nhân thường gặp

  1. Ăn bậy: thức ăn thừa, rác, đồ hỏng, xương, thức ăn nhiều dầu mỡ.
  2. Đổi thức ăn đột ngột hoặc ăn quá nhanh.
  3. Nuốt dị vật gây tắc dạ dày, ruột. Hay gặp ở chó trẻ.
  4. Nhiễm virus: Parvo, Care (Distemper). Rất nguy hiểm ở chó con chưa tiêm đủ vaccine.
  5. Ký sinh trùng đường ruột (giun, sán).
  6. Ngộ độc: sô-cô-la, nho, hành tỏi, chất tạo ngọt xylitol, thuốc của người, thuốc diệt chuột, hóa chất tẩy rửa.
  7. Viêm tụy: thường sau bữa ăn nhiều mỡ, chó đau bụng, gập người.
  8. Bệnh gan, thận, rối loạn nội tiết: hay gặp ở chó lớn tuổi.
  9. Say xe, căng thẳng.

Dấu hiệu cần đưa đi khám NGAY

  • Nôn từ 2 lần trở lên trong 24 giờ, hoặc nôn liên tục không giữ được nước.
  • Nôn ra máu, màu bã cà phê, hoặc đi ngoài phân đen, phân có máu.
  • Bụng chướng căng, nôn khan liên tục mà không ra gì, chảy dãi, bồn chồn, nhất là chó giống lớn ngực sâu (Becgie, Golden, Labrador, Great Dane): có thể là xoắn dạ dày, cần cấp cứu trong vài giờ.
  • Nghi nuốt dị vật hoặc ăn phải chất độc.
  • Mệt lả, nằm im, nướu nhợt nhạt hoặc khô dính, mắt trũng (mất nước).
  • Sốt, đau bụng (kêu khi chạm vào bụng, nằm gập người).
  • Chó con dưới 6 tháng, chó chưa tiêm phòng đủ, chó già hoặc đang có bệnh nền: không chờ theo dõi, đi khám sớm.

Cách kiểm tra mất nước tại nhà: véo nhẹ da sau gáy rồi thả ra. Da xẹp lại ngay là bình thường; da xẹp chậm hoặc giữ nếp là chó đang mất nước.

Sơ cứu tại nhà (chỉ khi chó vẫn tỉnh táo, nôn 1 lần)

  1. Cho dạ dày nghỉ: ngưng cho ăn khoảng 6–12 giờ với chó trưởng thành khỏe mạnh. Không nhịn ăn với chó con, chó giống nhỏ, chó già, chó có bệnh nền; với các bé này, gọi bác sĩ để được hướng dẫn.
  2. Bù nước từ từ: cho uống từng ít một, vài ngụm mỗi lần, cách nhau khoảng 30 phút. Uống ồ ạt một lúc dễ làm chó nôn lại.
  3. Cho ăn lại nhẹ nhàng: sau 6–12 giờ không nôn, cho ăn lượng nhỏ thức ăn dễ tiêu như cơm nhão với ức gà luộc bỏ da, không gia vị, hoặc pate tiêu hóa theo chỉ định. Chia 4–6 bữa nhỏ/ngày, 2–3 ngày sau mới trộn dần về thức ăn cũ.
  4. Theo dõi và ghi lại: số lần nôn, màu sắc chất nôn, giờ nôn, tình trạng phân, ăn uống. Chụp ảnh chất nôn để bác sĩ xem.

Những điều KHÔNG nên làm:

  • Không tự cho uống thuốc của người (thuốc chống nôn, thuốc đau dạ dày, Paracetamol, Ibuprofen…). Nhiều loại gây ngộ độc cho chó.
  • Không tự gây nôn khi nghi ngộ độc nếu chưa hỏi bác sĩ. Một số chất (hóa chất, vật sắc nhọn) gây tổn thương nặng hơn khi nôn ra.
  • Không ép ăn khi chó đang buồn nôn.
  • Không chờ “để mai xem” khi đã có dấu hiệu nguy hiểm ở trên.

Petcare sẽ làm gì khi chó đến khám?

Bác sĩ hỏi bệnh sử, khám lâm sàng (nhiệt độ, mức mất nước, sờ bụng), sau đó chỉ định xét nghiệm phi lâm sàng phù hợp: xét nghiệm máu, test nhanh Parvo/Care, siêu âm hoặc X-quang bụng để tìm dị vật. Tùy kết quả, bé được truyền dịch, dùng thuốc chống nôn theo đơn hoặc can thiệp kịp thời.

Phòng ngừa

  • Tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch, nhất là chó con.
  • Tẩy giun định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Đổi thức ăn từ từ trong 7 ngày; không cho ăn xương, đồ nhiều dầu mỡ, đồ ăn của người.
  • Cất kỹ thuốc, hóa chất, đồ chơi nhỏ dễ nuốt.
  • Chó ăn nhanh thì dùng bát chống ăn nhanh, chia nhỏ bữa.

 

Chó nhà bạn đang nôn và bạn không chắc có nguy hiểm không? Gọi ngay hotline 0918101110 hoặc nhắn Zalo 0918271246 để bác sĩ Petcare tư vấn. Bệnh viện mở cửa T2–T7 08:00–19:00, CN 08:00–12:00

📍 Hệ thống Bệnh viện Thú y Petcare:
🏬 : 124a Xuân Thuỷ, P. An Khánh, TP.HCM
🏬 : S8-1 Đường số 6, P. Tân Hưng, TP.HCM
🏬 : 25 Nguyễn Thái Học, P. Tam Thắng, TP.HCM

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám trực tiếp với bác sĩ thú y.